|
©Türkiye Arkeolojik Yerleşmeleri - TAY Projesi
|
|
|
|
|
 |
Spridon Kilisesi |
|
|
|
|
Çizimler için tıklayın...  |
Fotoğraflar için tıklayın...  |
|
|
|
|
Türü:
|
Kilise |
|
Plan Tipi:
|
|
|
Yapım Tarihi:
|
6. yy |
|
Evre:
|
Erken |
|
Araştırma Yöntemi:
|
Araştırma |
|
Rakım:
|
35 |
|
|
|
|
Bölge:
|
Marmara |
|
İl:
|
İstanbul |
|
İlçe:
|
Silivri |
|
Köy:
|
|
|
Antik Adı:
|
Selymbria |
|
|
|
  |
|
| Yeri: İstanbul İli, Silivri İlçesi'nde bugünkü Turgut Reis İlkokulu'nun karşısında olan kilise günümüzde tamamen yok olmuştur. Turgut Reis İlköğretim Okulu'nun batısında Taş Mektep Sokak, güneyinde Tavanlı Çeşme Sokak vardır. |
| Konumu ve Çevresel Özellikleri: Silivri, Bizans Dönemi içinde önemini daima korumuş ve güçlü kalesi ile birlikte sayfiye yeri olarak da tercih edilmiştir. I. Leon'un (457-474) Bizans İmparatoru olduğunda burada ikamet ettiği bilinmektedir. Bizans'ı batıya bağlayan sahil yolu üzerinde bulunan güçlü kalesi ile Selymbria, başkentin bir ileri karakolu olarak büyük bir önem taşımaktaydı. |
| Araştırma ve Kazı: 1960'larda S. Eyice tarafından kilisede incelemeler yapılmıştır. |
| Tanım: Mimari Evreler: Kilise iki evre göstermekteydi. Esası 6. yy'a aitti, daha sonra Orta Bizans Dönemi'nde değişikliğe uğramıştı. Naos bölümü 10-12. yy'a aitti. 1881 senesinde ise Silivrili zengin Rumlar tarafından bu binanın yeni baştan ihya edilmesi sağlanmış ve kilise 1905 yılında yeniden ibadete açılmıştır. Tamirden evvel bina harap vaziyette uzun bir süre beklediğinden halk tarafından bazı malzemeleri sökülerek başka amaçlarla kullanılmıştı. Bina kalitesiz ve yetersiz malzemenin kullanılmasından ve çok harap bir hale geldiğinden dolayı kurtarma faaliyetleri sırasında orijinalliğini tamamen kaybetmiştir. Yakın zamanda da ortadan kaybolmuştur [Eyice 1969a:354-357]. Mimari Özellikler: Kapalı haç planlı tipte bir bina olup, ileriye doğru uzayan ve ikonastasis vasıtasıyla naostan ayrılan bir bema bölümüne, dışarıya taşkın bir apsise, üzeri ahşap çatı ile örtülü bir nartekse ve bunun üzerinde de gynekaiona sahipti. Ölçüleri ise şu şekildeydi: Bema bölümü dahil uzunluğu 14.35 m, genişliği 9.2 m, kubbe kasnağına kadar yüksekliği 6.7 m, kubbe çapı 5.2 m, narteks genişliği 2.25 m. Kubbe, dört sütun vasıtasıyla taşınmakta olup, yüksek ve onaltıgen bir kasnağa sahipti. Dış mimarisi bakımından Bizans sanatının geç döneminin özelliklerini gösteriyordu [Stamoulis 1938:37]. Bezeme Özellikleri: Kilise'nin içi çeşitli freskolarla ve ikonalarla süslüydü, ancak bunların alelacele yapılmış eserler oldukları belirtilmiştir [Stamoulis 1938]. |
| Buluntular: Turgut Reis İlköğretim Okulu'nun bahçesinde bir sütun parçası bulunmaktadır [TAYEX 12.08.2008]. |
| Yorum: S. Eyice, 1968 yılında bir okul inşası sırasında kalıntıları kaldırılan eski kilisenin Spyridon Kilisesi olabileceğini belirtmiştir [Eyice 1969a]. Kilisenin duvarlarının yüzyıllar boyunca 1 m kadar toprağa gömülü olduğu bilinmektedir [Stamoulis 1938]. Bu nedenle, yapıya ait kalıntıların tamamen yok olmamış olabileceği ve şimdiki Turgut Reis İlkokulu'nun hemen yanındaki sahada yapılacak kazılarda binanın temel izlerine rastlamanın mümkün olabileceği düşünülmektedir. |
| Tahribat: |
